ปลาจมน้ำตาย


 

คนทำงานที่ใฝ่ดีรักความก้าวหน้า มักใช้โอกาสการขึ้นปีใหม่ สรุปบทเรียนทั้งที่สำเร็จและล้มเหลวในปีที่ผ่านมา วางแผนการทำงานและการใช้ชีวิตในปีใหม่ ให้ดียิ่งกว่าเดิม ด้วยการตั้งจิตตั้งใจกำหนดเป้าหมายที่จะพัฒนาปรับปรุงตนเองให้มีความรู้ ทัศนคติ ความชำนิชำนาญและนิสัย ให้ดียิ่งขึ้นอีกครั้ง

ใช่แล้ว ผมต้องเขียนว่าอีกครั้ง ก็เพราะว่าคนส่วนใหญ่ได้เคยตั้งเป้าหมายที่จะเปลี่ยนแปลงตัวเองเช่นนี้มาแล้วในปีที่ผ่านๆมา แต่รู้สึกว่าทำไม่ได้ดั่งใจ และสำหรับบางคนถือว่าล้มเหลวเลยทีเดียว

ความรู้และเรื่องอื่นๆดูเหมือนว่าไม่ค่อยเป็นปัญหาเท่ากับเรื่องนิสัย ทั้งนิสัยส่วนตัวและนิสัยการทำงาน

ผมจำไม่ได้ว่า ฟังเรื่องเล่านี้มาจากวิทยากรท่านใด

ชายคนหนึ่งรักปลาทองที่เขาเลี้ยงเอาไว้มาก มีความผูกพันถึงขั้นที่ไม่อาจแยกกันได้เลย แม้ไปทำงานก็ต้องนำเอาปลาทองตัวนี้ไปด้วย ซึ่งก็ไม่สะดวกเป็นอย่างมากเพราะต้องคอยระมัดระวังไม่ให้น้ำกระฉอกหกหรือต้องระวังไม่ให้ขวดโหลแตก

ครั้งหนึ่งเขาได้มีโอกาสฟังเรื่องเกี่ยวกับการฝึกให้เกิดความเคยชินหรือนิสัยใหม่ ด้วยความรักและปรารถนาจะได้อยู่กับปลาทองที่เขารักตลอดเวลา จึงตัดสินใจว่าจะฝึกปลาทองให้เปลี่ยนแปลงนิสัยความเคยชิน จึงได้เริ่มลดปริมาณน้ำในขวดโหลลงทีละน้อยๆ ในที่สุดปลาทองก็สามารถอยู่ในน้ำขลุกขลิกที่ก้นขวดโหลได้

เขายังคงเดินหน้าฝึกปลาต่อไปอีก ในที่สุดของที่สุดปลาก็สามารถอยู่บนผิวพื้นได้โดยปราศจากน้ำ (โปรดอย่าเพิ่งถามว่าเป็นเรื่องจริงหรือไม่ เพราะนั่นไม่สำคัญ) ชายผู้นี้มีความสุขมาก เพราะเขาสามารถพาปลาที่รักยิ่งของเขาไปกับเขาได้ทุกหนแห่ง

แต่แล้ววันหนึ่งก็เกิดเรื่องขึ้น เจ้านายโทรฯ มาตามตัวเขาให้ไปพบที่ที่ทำงานโดยด่วน เขารีบเร่งจนลืมเอาปลาทองไปด้วยอย่างเคย เขาทำธุระให้เจ้านายด้วยความกังวลใจจนเสร็จภารกิจ จึงรีบกลับบ้าน

เมื่อกลับไปถึงบ้าน ตกใจมากที่คนใช้ยืนหน้าเศร้ารออยู่ บอกกับเขาว่า ปลาทองเดินเล่นอยู่ในบ้านตามปกติคิดว่าคงไม่มีอันตรายอะไร แต่โชคร้ายมาก มันเดินพลาดตกลงไปในอ่างน้ำ จมน้ำตายเสียแล้ว

ผมชอบเรื่องนี้มากเพราะเป็นเรื่องสุดโต่งชนิดหนึ่งที่กล้าระบุความเป็นไปได้ ที่โดยสามัญสำนึกแล้วเราคงยอมเชื่อไม่ได้ ทั้งในขั้นที่ฝึกให้ปลาไม่ต้องอยู่ในน้ำ และความเคยชินหรือนิสัยใหม่ที่มีพลังถึงขนาดที่เมื่อกลับไปทำแบบเดิมแล้ว ทำให้ “ปลา” ถึงกับ “จมน้ำตาย”

ผมเชื่อจริงๆว่าการฝึกเพื่อเปลี่ยนนิสัยการทำงานนั้น สามารถทำให้เราเปลี่ยนไป ถึงกับไม่อาจกลับไปมีวิถีชีวิตแบบเดิมๆที่ล้มเหลวได้อีกแล้ว แม้จะไม่ถึงขนาด จมน้ำตาย อย่างปลาตัวนี้ก็เถอะ

นิสัยและความเคยชินที่ดี คือหลักประกันความสำเร็จและความมั่นคงปลอดภัยที่ดีที่สุดสำหรับเราในฐานะคนทำงาน ไม่ว่าจะเป็นงานอาชีพใดๆ

ตัวอย่างนี้แม้ไม่เป็นวิทยาศาสตร์ แต่ก็อาจช่วยทำให้ท่านอยากจะสร้างนิสัยแห่งความสุขความสำเร็จใหม่ๆ และอยากฝึกตนอย่างจริงจังขึ้นมาบ้าง

คนที่ล้มเหลวในการเปลี่ยนแปลงนิสัยความเคยชินนั้น รศ.ดร.สิทธิโชค วรานุสันติกูล อดีตคณบดีคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เรียกมันว่าเป็น อาการแพ้ใจตัวเอง… ชั่วดีรู้หมดแต่มันอดใจไม่ไหว ปล่อยตัวให้ทำไปตามเคยชินเดิมๆ

ในบทความของท่านได้อ้างอิงการทดลองของศาสตราจารย์ทางจิตวิทยาสังคมชื่อ Roy Baumeister ที่ชี้ให้เห็นว่า   “การควบคุมกำกับพฤติกรรมตนเอง (Self Regulation)นั้นเหมือนกับการออกกำลังเพื่อสร้างกล้ามเนื้อ  ยิ่งออกกำลังใช้กล้ามเนื้อมาก กล้ามเนื้อยิ่งแข็งแรง ถ้ากล้ามเนื้ออ่อนแอ จะหมดแรงได้ง่าย คนเราจึงควรฝึกควบคุมกำกับความคิด ความรู้สึก และการแสดงออกของตนเองบ่อยๆ เพื่อให้มีความคิด ความรู้สึก และการแสดงออกของเราเข้มแข็งดังใจที่เราต้องการ”

“นอกจากนี้บอมมิสเตอร์ยังได้ทำการทดลองซึ่งได้ผลน่าสนใจในแง่ที่ว่า ถ้าเราแก้นิสัยไม่ดีอย่างหนึ่งให้ดีขึ้นแล้วมันจะทำให้นิสัยอื่นดีไปด้วย”

นี่เป็นหลักฐานจากการทดลองทางวิทยาศาสตร์ที่บอกเราว่า คุ้มค่าจริงๆที่จะควบคุมฝึกฝนตนเองให้แก้ไขนิสัยไม่ดีสักอย่างหนึ่งให้ได้ในปีใหม่ปีนี้ เพราะถ้าเราฝึกนิสัยที่ดีอย่างหนึ่งได้สำเร็จ ผลที่ได้ก็คือเราจะได้นิสัยแห่งความสุขและความสำเร็จติดตามขึ้นอีกมากมาย

เห็นด้วยที่จะลงมือทำทันทีใช่ไหมครับ?

 

2 responses to “ปลาจมน้ำตาย

  1. ลองตั้ง ปณิธานปีใหม่ มาสองปีแล้วคะ ผลลัพธ์ ตรงกับบทความ”นาย” เลยคะ ที่ทำได้บ้างไม่ได้บ้าง ” ชั่วดี รู้หมด แต่อดใจไม่ไหว” จริงๆ
    ขอบคุณคะ บทความ นี้ของ”นาย” ทำให้การตั้ง ปณิธานปีใหม่ของมุ่ย สมบูรณ์ มากยิ่งขึ้น คะ

    • ไม่มีการตั้งปณิธานใด ที่ไม่บรรลุผล
      เพราะการตั้งปณิธาน โดยตัวของมันเองก็เป็นสิ่งที่ดีงามอยู่แล้ว
      อย่างน้อยที่สุด เราก็ได้เริ่มต้นปีใหม่ด้วยจิตอันเป็นกุศล
      และจะดึงดูดเอาสิ่งดีงามมาสู่ชีวิตของเรามากขึ้นอย่างไม่ต้องสงสัย

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s